Astronomy : ดาราศาสตร์

 

Astronomy
ดาราศาสตร์
 

ศาสตร์ที่ว่าด้วยการศึกษา ดาวเคราะห์ (Planets) กาแล็คซี่ (Galaxy) กระจุกดาว (Stars clusters) กลุ่มรังสีก๊าซฝุ่นหมอก (Nebula) และวัตถุในเอกภพ (Universe) รวมทั้ง วัตถุต่างๆในอวกาศที่มีการดำเนินไป เปลี่ยนแปลงไปจากการก่อกำเนิด (Formed) และการวิวัฒน์ (Evolve)

 

วิชาดาราศาสตร์เกิดขึ้นแต่โบราณจาก ชนเผ่าต่างๆด้วยการสังเกต ดาวบนฟ้าได้จดจำเพื่อกำหนดฤดูกาลเพาะปลูก บางชนเผ่าผสมผสานกลุ่มดาว ให้เข้าใจระบบลมทะเลและ เส้นทางบินของนกในทะเล บางชนเผ่าร่อนแรมค้างคืนกลางทะเล ทรายเฝ้าสังเกตการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มดาว สำหรับการเดินทางไกลหรือ ช่วยคลายความเหงา เป็นต้น

ความหลากหลายเชิงวัฒนธรรมต่างท้องถิ่นกัน กลุ่มดาวที่ปรากฏขึ้นบนท้องฟ้า ถูกเรียกชื่อไปตามจิตนาการหลอมรวมและการพยากรณ์ รวมทั้งเป็นนิทานพื้นบ้านเจตนาเพื่อ การสอนเด็กให้เป็นคนดี บางกรณีปรากฎเป็นเรื่องลึกลับสร้างให้เกี่ยวโยงกับเทพผู้มีอำนาจ โดยชนชั้นผู้ปกครองโบราณเพื่อ รักษาอำนาจให้ตนเอง

 

ก่อนหน้านั้นการสังเกตกลุ่มดาว (Constellations) จะใช้ตาเปล่า ครั้นเมื่อสู่ยุคหลัง ราว 300 - 500 ปีที่ผ่านมาวิชาดาราศาสตร์ เริ่มมีเครื่องมือทันสมัยมากขึ้นตามลำดับทำให้ เริ่มเห็นรายละเอียดต่างๆและสามารถอธิบายมากขึ้น ทำให้มีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์อันประจักษ์ แม้จะมีความเข้าใจผิดอยู่บ้างก็ตาม

ปัจจุบันวิชาดาราศาสตร์จึงมิใช่เป็นเรื่องไกลตัว เพราะเราสามารถรับรู้พายุสุริยะ (Solar wind) ทันทีที่เกิดขึ้นบนดวงอาทิตย์ (Sun) หรือ สามารถรับทราบ แผ่นดินไหวบน ดาวอังคาร (Mars) ภายในไม่กี่นาทีและนับเป็นความพากเพียรของมนุษย์ ในการค้นหาโลกอื่น (Extrasolar planet) ที่ห่างไกลออกไป ในทางช้างเผือก (Milky Way Galaxy) ทั้งหมดเป็นตัวอย่างน้อยนิดที่เกี่ยวข้องต้องใช้ความรู้ดาราศาสตร์ และความรู้นั้นเกิดจากการสะสมเฝ้าสังเกตการณ์ของชนโบราณบันทึกต่อๆกันมาสู่ปัจจุบัน

เราจะไม่เคยได้ยินว่านักดาราศาสตร์ติดอันดับเศรษฐีโลก เพราะเป็นวิชาที่ไม่สอนให้ใครๆรวย แต่ในสิ่งที่ตรงกับข้ามเราจะได้ยินว่า นักปราชญ์ของโล จำนวนมากนั้นมีความ รู้เรื่องดาราศาสตร์และเป็นวิชาที่ไม่เคยล่มสลาย มีการต่อยอดอย่างมั่นคง เพิ่มพูนความรู้นับไม่ถ้วนนมีแต่ความก้าวหน้าจากการ สำรวจในเทคโนโลยีใหม่

ทัศนะความเห็นนี้คงเป็นเพียงมุมสะท้อนเล็กๆให้มองว่าปัญหาคือ ประเทศไทยมีความล้าหลังด้านดาราศาสตร์ในเชิงความเข้าใจ เมืองเทียบกับ ประเทศอื่นๆ สาเหตุที่สำคัญ คือ ส่วนใหญ่มองว่าดาราศาสตร์เป็นเพียงความงาม ความแปลกประหลาดและความตื่นเต้นเมื่อได้สัมผัส นั่นคงเป็นเพียงส่วนเดียวเท่านั้น อันที่จริงหาก พิจารณาให้ลึกซึ้ง ดาราศาสตร์ประกอบด้วยความรู้ ใน 3 ระดับ คือ

1.ความรู้จากจินตนาการ เพื่อสร้างบุคคลวิทยาศาสตร์

ได้มาจากประสาทสัมผัส เช่น การสังเกตุ การรับฟัง การฝึกฝน นำมาคิดต่อยอด อันเป็นความรู้ขั้นธรรมดาสามัญ โดยความรู้จากจิตนาการนั้น ถือว่าเป็นรากฐานที่สำคัญของ มนุษย์แม้ว่าบางจินตนาการอาจยังเป็นจริงไม่ได้ในวันนี้ แต่ก็มีโอกาศเสมอที่จะเกิดขึ้นในวันหนึ่งวันใดข้างหน้า

2.ความรู้จากเหตุผล เป็นการก้าวพ้นไปจากจินตนาการ ไปสู่เหตุผลแห่งวิทยาศาสตร์

เข้าใจสิ่งต่างๆในจักรวาล เช่น ทุกสิ่งแท้จริงนั้นมิได้เป็นอิสระ มีความสัมพันธ์และเกี่ยวข้องกันอย่างเป็นระบบกับมนุษย์ทุกคน เช่น มนุษย์ต้องอาศัยระบบต่างๆของโลกเพื่อ ความเป็นอยู่ ระบบของโลก (Earth) ต้องอาศัยพลังงานจากดวงอาทิตย์ และดวงอาทิตย์ (Sun) ต้องอาศัยแรงโน้มถ่วงจากกาแล็คซี่ทางช้างเผือก

 

ในทำนองเดียวกันเด็กต้องอาศัยบิดามารดา บิดามารดาต้องอาศัยญาติพี่น้องหรือเพื่อน เพราะทุกอย่างในจักรวาลต้องพึ่งพิงกัน ไม่ว่าระบบสัตว์สิ่งที่เล็กที่สุดคือ เชื้อโรค จนกระทั่งระบบของ มนุษย์ที่อาศัยอยู่บนโลกในระบบสุริยะ (Solar System) ของกาแล็คซี่ทางช้างเผือก (Milky Way Galaxy) ทั้งหมดเป็นสัจธรรมที่จะเกาะเกี่ยวโยงไป ไม่รู้จบไม่ว่าจะเป็นวัตถุหรือระบบชีวิตอันเป็นความรู้ขั้นปัญญาชน

3.ความรู้จากความคิดอันบริสุทธิ์ เพื่อสร้างหลักเกณฑ์ใหม่ทางวิทยาศาสตร์

เป็นความรู้ที่เกิดขึ้นจากพัฒนาขั้นสูงของจิตนาการผสานกับเหตุผล อาจเป็นความคิดอัศจรรย์แวบหนึ่งแบบทันทีทันใด ด้วยความคิดตนเองสามารถ ประมวลเหตุและผลอย่าง ชาญฉลาด เช่น นิวตันเห็นลูกแอ๊ปเปิ้ลหล่นลงมา และไม่ลอยขึ้นไปในอากาศ ความเข้าใจนี้ทำให้ค้นพบกฎความโน้มถ่วง อันเป็นความรู้ขั้นนักปราชญ์

 

ในแง่การสะสมประสบการณ์ความรู้ จึงถือว่าดาราศาสตร์มิใช่เป็นสิ่งไร้เหตุผล การปลูกฝังให้เด็กๆเริ่มเรียนรู้ดาราศาสตร์ ควรเป็นสิ่งจำเป็นในทางความคิด วิธีคิดและการ ผสมผสานแห่งความคิด อันประกอบขึ้นด้วยจากจิตนาการรวมกับเหตุผลวิทยาศาสตร์ นำไปสู่ความคิด อันบริสุทธิ์ แม้ว่าไม่ถึงขั้นเป็นนักปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่แต่อย่างน้อยคง สามารถจะเป็นผู้ที่คิดอ่านแบบชาญฉลาด ในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อวิถีชีวิตในสังคมด้วยเหตุผลที่รอบครอบ