Butterfly diagram : แผนภูมิรูปปีกผีเสื้อ

 

Butterfly Diagram
แผนภูมิรูปปีกผีเสื้อ
 

วัฐจักรแสดงพฤติกรรมดวงอาทิตย์ (Solar Activity) จากการเกิดจุดบนดวงอาทิตย์ (Sunspot) มีความผันผวนจนมีแบบแผน โดยมีจุดแสดงของช่วงเวลาจุดดับตลอดเวลา (ในแต่ละปี) จุดบนดวงอาทิตย์ ทั่วไปมักแสดงการเกิด ขึ้นบริเวณตำแหน่งที่ 35-45 องศาเหนือและใต้ ของดวงอาทิตย์ (Sun)

 

การเริ่มต้นขึ้นของวัฐจักรใหม่ดวงอาทิตย์ (New Solar Cycle) จุดบนดวงอาทิตย์ มักเกิดบริเวณตำแหน่งที่สูงไปทางขั้วดวงอาทิตย์ เว้นแต่วัฐจักรมีขีดสูงสุด (ด้วยจำนวนมาก ของจำนวนจุด) จุดบนดวงอาทิตย์จะเกิดเรียงต่ำลงมา เมื่อใกล้ขีดสูงสุดของวัฐจักรของดวงอาทิตย์ จุดบนดวงอาทิตย์นั้นจะปรากฎใกล้กับแนวเส้นศูนย์สูตร (Equator) และเกิด ขึ้นวัฐจักรใหม่ของดวงอาทิตย์อีกในบริเวณตำแหน่งที่สูงไปทางขั้วดวงอาทิตย์เช่นเดิม

 

แต่ละครั้งรวมช่วงเวลา 11 ปี การปรากฎในลักษณะดังกล่าว จุดบนดวงอาทิตย์สามารถเขียนแสดง เป็นแผนภูมิคล้ายกับรูปทรงของปีกผีเสื้อ (Butterfly) จากการสำรวจ ครั้งแรกโดย Edward Maunder ปี ค.ศ.1904 (บางครั้งเรียกว่า Maunder Diagram) เป็นสิ่งที่ทำให้เข้าใจสภาวะการก่อพลังภายใน สนามแม่เหล็ก ดวงอาทิตย์ (Sun's Internal Magnetic Field)