Kuiper Betl : แถบไคเปอร์

 

Kuiper Betl
แถบไคเปอร์
 

บริเวณนี้เปรียบเสมือนชายแดนระบบสุริยะ มีขนาดกว้าง 30 AU. รูปทรงแถบไคเปอร์ (Kuiper bet) ทั้งหมดคล้ายแผ่นแบนโดยรอบกลม เต็มด้วยของ เศษซากน้ำแข็งบริเวณ แถบไคเปอร์มีความหลากลายประเภทวัตถุ ไม่ใช่เพียงแต่พิจารณาด้วยวงโคจรหรือด้วยตำแหน่งเท่านั้น ทางวิทยาศาสตร์มีข้อ กำหนดวัตถุขนาดเล็กบริเวณ แถบไคเปอร์ เป็นหลักไว้ดังนี้

 

1. Cold Classical KBOs

คือ ประเภทวัตถุ Kuiper Belt มีตำแหน่งภายในขอบเขตความกว้าง 6 A.U.(Astronomical Unit) มีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ (Sun) 42 - 48 A.U. มีขนาดเล็กสีน้ำตาลคล้ำ มากกว่า วัตถุ Kuiper Belt ในประเภทอื่น มีวงโคจรที่ไม่เสถียรไม่แน่นอนตลอดเวลา

* (คำว่า Cold ในที่นี้ไม่ได้หมายความถึงอุณหภูมิ แต่หมายถึงความไม่เสถียรวงโคจรของวัตถุนั้นๆ)

 

2. Hot Classical KBOs

คือ ประเภทวัตถุ Kuiper Belt มีวงโคจรแบบยุ่งเหยิง เกะกะ วุ่นวาย มักมีตำแหน่งอยู่ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ใกล้เคียง กลุ่ม Cold Classical KBOs แต่จะมีขนาดใหญ่ มีสีสันดู อมเทากว่ากลุ่ม Cold Classical KBOs

* (คำว่า Hot ในที่นี้ไม่ได้หมายความถึงอุณหภูมิ แต่หมายถึงมีวงโคจรแบบยุ่งเหยิงเกะกะวุ่นวายของวัตถุนั้นๆ)

 

3. Resonant KBOs

คือ ประเภทวัตถุ Kuiper Belt อยู่ภายใต้อิทธิพลและโคจรใกล้ดาวเนปจูน (Neptune) หรือรอบดาวเคราะห์อื่นๆ จำนวนทั้งหมดของวัตถุประเภทนี้ สัดส่วนทุกๆ 3 วัตถุ ที่โคจร รอบดาวเนปจูน มีจำนวน 2 วัตถุโคจรรอบดาวพลูโต (Pluto) ด้วย กลุ่มนี้จึงเรียกว่า Plutinos หรือ Little Plutos และทุกๆ 2 วัตถุ ที่โคจรรอบดาวดาวเนปจูน มี 1 วัตถุที่มีวงโคจร รอบดวงอาทิตย์ ด้วย

 

4. Scattered KBOs

คือ ประเภทวัตถุ Kuiper Belt อยู่อย่างกระจัดกระจายใกล้วงโคจรดาวเนปจูนมาก โดยรูปแบบการโคจรมีลักษณะน่าเวียนหัวบ้าคลั่งด้วยอิทธิพลแรงดึงดูดเป็นจังหวะ ประหลาดจากดาวเนปจูน เช่น บางครั้งห่าง ดวงอาทิตย์นับ 1,000 A.U. บางครั้งโคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ มากกว่าดาวเนปจูน

 

5. Sedna วัตถุ Kuiper Belt

คือ กลุ่มใหม่ยังไม่มีข้อสรุปอย่างเป็นทางการ แต่มีเงื่อนไขเป็นวัตถุมาจาก Kuiper Belt ทั้งหมดมีตำแหน่งวงโคจรห่างจากดวงอาทิตย์ กว่า 1,000 A.U. เข้ามาโคจรใกล้ ดวงอาทิตย์มากที่สุด 76 AU ระยะเวลา โคจรรอบดวงอาทิตย์ 12,000 ปี มีขนาดเล็กครึ่งหนึ่งของดาวพลูโต ถือว่าเป็นประเภท ที่มีขนาดใหญของกลุ่มนี้่และหาพบยากมาก เนื่องจากมืด

 

วัตถุในกลุ่ม Kuiper Belt เชื่อว่ามีจำนวนมากกว่า 70,000 ดวง (ขนาดใหญ่กว่า 100 กิโลเมตร) ส่วนประกอบหลักเป็นน้ำแข็งแบบ Volatiles (ระเหยเป็นไอ) มีก๊าซมีเทน (Methane) และก๊าซแอมโมเนีย (Ammonia) โดยมีวงโคจรยาวไกลมากนับร้อยปี