orbital positions : วงโคจรร่วมทิศ

 

กฎเกณฑ์การจัดตำแหน่งดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ (Solar system) จากปรากฎการณ์ที่มองจากพื้นโลก และจากการโคจรของดาวเคราะห์ ที่มีมุมร่วมทิศกับโลกเรียกว่า ตำแหน่งโคจรร่วมทิศ (Orbital Positions) 

• หมายเลข 1 ตำแหน่งมุมตรงกันข้าม (Opposition) เกิดขึ้นเมื่อวัตถุในระบบสุริยะ มีตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Sun) โดยมี ตำแหน่งตามแนวเดียวกัน ตามแนว เส้นแวง (Longitude) ของวงกลมท้องฟ้าที่ 180 องศา เมื่อเกิดตำแหน่งตรงกันข้ามดังกล่าว จากโลกจะมองเห็นวัตถุนั้น อยู่บนมุมสูงในท้องฟ้าเวลาเที่ยงคืนและสามารถ เห็นได้ตลอดคืนจึงเหมาะต่อการสังเกตการณ์ 
*กรณีนี้จะเกิดขึ้นได้กับดาวเคราะห์ ที่อยู่ในวงโคจรชั้นนอก คือ ดาวพฤหัส (Jupiter) ดาวเสาร์ (Saturn) ดาวยูเรนัส (Uranus) และดาวเนปจูน (Neptune)

• หมายเลข 2 ตำแหน่งมุมร่วม (Conjunction) เกิดขึ้นเมื่อวัตถุในระบบสุริยะ 2 ดวง มีตำแหน่งแนวเดียวกัน ตามแนวเส้นแวง (Longitude) ของวงกลมท้องฟ้า เมื่อมอง จากโลกโดยวัตถุนั้นอาจเป็นดาวเคราะห์กับดวงอาทิตย์  (Sun) หรือดวงจันทร์ (Moon) เป็นตำแหน่งมุมร่วมและ 

*หมายเลข 6 กรณีดาวเคราะห์ มีตำแหน่งโคจรด้านนอก คือ ตำแหน่งร่วมแต่อยู่ด้านไกลของดวงอาทิตย์ (Sun) จากโลกจึงเรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วมไกล (Superior Conjunction) 

*หมายเลข 5 กรณีดาวเคราะห์ มีตำแหน่งโคจรด้านในคือ ตำแหน่งร่วม แต่อยู่ด้านใกล้ของดวงอาทิตย์ จากโลก จึงเรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วมใกล้ (Inferior Conjunction) 
**กรณีตาม หมายเลข 5 และ 6 เกิดขึ้นกับดาวพุธ (Mercury) และดาวศุกร์ (Venus)

• หมายเลข 3 และ 4 
เกิดขึ้นเมื่อวัตถุระบบสุริยะแสดงตำแหน่งดาวเคราะห์ ทำมุม 90 องศาแต่ละทิศกับดวงอาทิตย์ 
กรณีเกิดด้าน ตะวันออก เรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วม 90 องศาตะวันออก (Quadrature Eastern) 
กรณีเกิดด้าน ตะวันตก เรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วม 90 องศาตะวันตก (Quadrature Western) 

• หมายเลข 7 และ 8 
เกิดขึ้นเมื่อวัตถุระบบสุริยะ คือ ดาวพุธ (Mercury) และดาวศุกร์ (Venus) แสดงตำแหน่งทำมุมสูงสุดกับดวงอาทิตย์ 
กรณีเกิดด้าน ตะวันออก เรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วมสูงสุด ตะวันออก (Greatest Elongation Eastern) 
กรณีเกิดด้าน ตะวันตก เรียกว่า ตำแหน่งมุมร่วมสูงสุด ตะวันตก (Greatest Elongation Western)