Star Cluster : กระจุกดาว

 

Star Cluster
กระจุกดาว
 

ลักษณะของกลุ่มดาวเมื่อมองจากโลกคล้ายยึดเกาะด้วยแรงดึงดูดระหว่างกัน ในกาแล็คซี่ทางช้างเผือก (Milky Way Galaxy) แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

 

• กระจุกดาวทรงกลม (Globular Clusters)

 

ลักษณะทางกายภาพ คือ กลุ่มดาวที่อยู่รวมกันคล้ายเป็นก้อนด้วยแรงดึงดูดโน้มเอียงเข้าหากันจึงเหมือนวงกลมคล้ายผลส้ม แต่ละกลุ่มมีดาวหนาแน่นสูงมากระหว่าง 10,000 – 1,000,000 ดวง เส้นผ่าศูนย์กลางราว10 ปีแสงหรือมากกว่า 300 ปีแสง น่าสังเกตว่ามีความหนาแน่นมากในบริเวณระนาบทางช้างเผือก (Galactic Center)

 

การศึกษาด้วยการ แยกค่าของแสง (Spectroscopic) พบว่ากระจุกดาวทรงกลมส่วนมากมักแสดงค่าต่ำขอ ธาตุ Heavy Elements (กลุ่มธาตุหนักของสารประกอบซึ่งมีทั่วไปใน ดาวฤกษ์) ทำให้มีอายุระหว่าง 12 -20 ล้านปี แม้ว่าบางกระจุกดาวมีจำนวนนับล้านดวง การมองเห็นระยะไกลมักเห็นเหมือนเป็นจุดสว่างเพียงจุดเดียว

 

แต่เมื่อใช้กล้องทาง ดาราศาสตร์ช่วยสังเกตจะเห็นถึงรายละเอียดของจำนวนที่มากมายเหลือเชื่อ และลักษณะที่ซ้อนทับกันโดยมิได้อยู่ใกล้กันเลย บางกลุ่มมองเห็นการ กระเพื่อมของแสงแสดงความงามอย่างน่าประหลาด

 

• กระจุกดาวเปิด (Open Clusters)

 

ลักษณะทางกายภาพ คือ กลุ่มดาวที่กระจายตัวเป็นหย่อมๆ โดยมีแรงดึงดูดร่วมกันด้วยรูปทรงที่ผิดแปลกกันออกไปในแบบต่างๆมีความหนาแน่นของดาวระหว่าง 10 ดวงถึง หลายหลายพันดวง ต้นกำเนิดกระจุกดาวเปิดเกิดจากกลุ่มเมฆโมเลกุล (Molecular Clouds) ที่มีขนาดใหญ่มากในทางช้างเผือกซึ่งโคจรไปรอบๆกาแล็คซี่

 

การผสมรวมกับกลุ่มก๊าซฝุ่นหมอกที่เรียกว่าเนบิวล่า (Nebula) ต่อมามีการพัฒนาการกำเนิดรูปแบบดาว (Stars Forming) จึงหยุดนิ่งการเคลื่อนไหว ดังนั้นมักพบกลุ่มกระจุก ดาวเปิดอยู่บริเวณเดียวกันกับแหล่งต้นกำเนิดเดิม

 

* แต่บางกรณีกลุ่มดาวได้โคจรล่องลอยไปด้วย ระยะเวลา นานกว่า 100 ล้านปี ทำให้แรงดึงดูดสนามพลังแม่เหล็กของดาวลดน้อยลง จึงมีผลต่ออายุของ กลุ่มดาวแบบนี้จะไม่ มากไปกว่า 1 พันล้านปี

 

* ความเป็นจริงกลุ่มดาวไม่ได้ใกล้ชิดกันนักในพื้นที่อวกาศ เพียงแต่มีตำแหน่งอยู่ร่วมกันบริเวณแหล่งกำเนิดนั้นๆ โคจรท่องไปในอวกาศบางครั้งอาจ เคลื่อนตัวเข้าไปใน กลุ่มทำให้หนาแน่นขึ้นเกิดเปลี่ยนแปลงจำนวนที่เคยมีอยู่

 

* ทั่วไปกระจุกดาวเปิดมีจำนวนดาวน้อยกว่ากระจุกดาวทรงกลม การสำรวจไม่เคยพบว่ากระจุกดาวเปิดสามารถจะรวมตัวจนเกิดเปลี่ยนแปลงเป็นกระจุกดาวทรงกลมได้เลย