การใช้ระยะทางบอกระยะวัตถุ
คำว่า ปีแสง (Light year) คือ การวัดระยะแสง (หรือการแผ่รังสีใดๆ) เดินทางใน
สูญญากาศเท่ากับ 1 ปี (ของเขต Tropical zone) โดยมีความเร็ว 300,000 กม.
ต่อวินาที
เพราะฉะนั้นแสงเดินทาง 1 ปีเท่ากับ 9,500,000,000,000 กม.
ดังนั้นเป็นเรื่องยุ่งยากมาก หากกล่าวว่า Andromeda Galaxy มีระยะทางห่างจาก
โลก 21,000,000,000,000,000,000 กม. จึงต้องใช้บอกระยะทางแบบ ปีแสง
เพื่อให้สะดวกต่อการเข้าใจและการเขียน ว่า Andromeda Galaxy มีระยะทางห่าง
จากโลกเท่ากับ 2.3 ล้านปีแสง
สำหรับ Astronomical Unit (AU) เป็นหน่วยวัดระยะทางดาราศาสตร์ คิดจากค่า
เฉลี่ยระยะทางระหว่าง โลกและดวงอาทิตย์ เท่ากับ 1 AU. (150 ล้านกม. หรือ
93 ล้านไมล์) ซึ่งใช้บอกระยะทางในระบบสุริยะ เช่น ดาวพลูโต
(Pluto) มีระยะ
ทางห่างจากดวงอาทิตย์ 40 AU.
บางกรณี นักดาราศาสตร์ ใช้หน่วยบอกระยะหน่วย parsec ได้โดย 1 parsec
เท่ากับ 3.3 ปีแสง
เช่น ดวงอาิทิตย์มีระยะทางห่างจากโลก 150 ล้านกิโลเมตร แสงใช้เวลาเดินทาง
มาสู่โลก 8.3 นาที เท่ากับภาพดวงอาทิตย์ มิใช่เวลาปัจจุบันเท่ากับโลก แต่เป็น
เหตุการณ์อดีต ที่ผ่านมาแล้ว 8.3 นาที
ในทำนองเดียวกัน Sirius ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเรา 8 ปีแสง ระยะทางดังกล่าวเท่ากับ
แสงเดินทาง 8 ปีเมื่อแสง จึงมองเห็นดาว Sirius แต่เป็นภาพของอดีต 8 ปีที่แล้ว
อีกกรณี เช่น บริเวณ Orion nebula มีกลุ่มดาวเพิ่งเกิดใหม่ เมื่อ 1,500 ปี ที่ผ่าน
มาเวลาบนโลกขณะนั้น คือยุคอาณาจักร Roman หากเราอยู่ในยุคนั้นไม่สามารถ
เห็นกลุ่มดาวเกิดใหม่เหล่านั้นได้เลย ทั้งๆดาวนั้นปรากฏแล้วเพราะการเดินของแสง
ต้องใช้เวลา
และถ้าระยะ 1,000,000 ปีแสง ของบางกาแล็คซี่ เราก็กำลังมองอดีตที่ผ่านมาเท่า
กับระยะ การเดินทางของแสงคือ อดีต 1,000,000 ปี มาแล้ว
ไม่ว่าภาพถ่ายใดๆ ที่เราเห็นทั้งหมดของจักรวาล เป็นสิ่งปรากฏขึ้นในอดีตแต่จะ
นานเพียงใด ขึ้นอยู่กับระยะ ของตำแหน่งกลุ่มวัตถุนั้นๆ
Catalog : ต้นแบบ-แม่บทสำคัญ
นักดาราศาสตร์ได้แบ่งประเภทวัตถุบนท้องฟ้า เพื่อสะดวกต่ิอการศึกษาและเพื่อ
สังเกตการณ์ โดยจัดทำบัญชีรายชื่อ รายละเอียด พิกัดตำแหน่งดาวและกลุ่มดาว
ต่างๆบนแผนที่ดาวในแบบต่างๆ
ปัจจุบัน มี Software ที่ทันสมัยและสะดวกขึ้นมีรายละเอียดวัตถุมากกว่า 30 ล้าน
รายการในฐานข้อมูล แต่อย่างไรก็ตาม การเริ่มต้นศึกษาสังเกตการณ์แบบ Deep
sky Objects จำเป็นต้องเข้าใจ ข้อมูลหลักที่นักดาราศาสตร์อดีตได้ทำการศึกษา
ไว้เรียกว่า Catalog
แต่ละ Catalog อาจมีกลุ่มซ้ำกันได้ แต่เรียกรหัสชื่อไม่เหมือนกัน
สามารถเข้าดูรายละเอียด ตาม Links ดังนี้
วัตถุด้านลึกในท้องฟ้า : Deep Sky Objects
