99942 Apophis (2004 MN4)

การตรวจพบครั้งแรก ปี ค.ศ. 2004

แต่ละคืนหัวค่ำจนถึงเช้ามืด ที่นักดาราศาสตร์ เฝ้าระวังความผิดปกติวัตถุในอวกาศ
เป็นจำนวนมากต่างโคจรอยู่บริเวณ วงโคจรของดาวเคราะห์ต่าง โดยเฉพาะวงโคจร
Asteroid belt และ Kuiper belt มี ดาวเคราะห์น้อย นับล้านดวงและเศษซากชิ้น
เล็กชิ้นน้อยมากอีกนับล้านเช่นกัน

มิถุนายน ค.ศ.2004 เป็นการปรากฏตัวครั้งแรกของ Asteroid 99942 Apophis (2004 MN4) เบื้องต้น ประเมินขนาดได้ประมาณ 1,000 เมตร หลังจากนั้นหาย
ไปไม่สามารถตรวจสอบได้

จนกระทั่ง เดือนธันวาคม 2004 ได้พบใหม่ จึงได้ตรวจสอบระยะวงโคจร ด้วยวิธี
Optical Astrometry (ทัศนศาสตร์) คำนวณได้ข้อมูล พบว่ามีวงโคจรใกล้โลกใน
วันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 2029 (พ.ศ.2572)

ด้วยความสงสัย จึงได้ใช้วิธีตรวจสอบวงโคจร โดยเรดาห์ (Radar astrometry)
ในเดือนมกราคม 2005 คำนวณวงโคจรแสดงผล ว่ามีความใกล้โลกระยะประมาณ
28,000 กิโลเมตร ซึ่งเป็นตำแหน่งใกล้เคียงกับการตรวจสอบครั้งแรก

ระยะ 28,000 กิโลเมตร เป็นระดับเดียว วงโคจรดาวเทียมแบบ Geosynchronous satellites ระดับสูงมาก 22,300 ไมล์ ดาวเทียมต้องมีความเร็ว การโคจรเท่ากับ
โลก ใช้ในการสื่อสารสัญญาณโทรศัพท์ ทีวี ตรวจสภาพอากาศ ปัจจุบันมีการ
โคจรอยู่ประมาณกว่า 300 ดวง

เส้นทางการโคจรใกล้โลกของ 99942 Apophis

ผลสรุปข้อมูลที่ติดตามมา

จากการติดตามตรวจสอบต่อเนื่อง วงโคจรของ 99942 Apophis ทำให้ทราบจะมี
วงโคจรใกล้โลก ในทุก 1,300 ปี ถือเป็นวัตถุที่มีอันตรายต่อโลกได้ (Threaten
collision with Earth) โดยจากการสร้างแบบจำลอง วิเคราะห์ได้ว่า

ถ้ามีขนาด 400 เมตร และมีอาการโครงเคลง ส่ายไปมา มีโอกาสที่พุ่งเข้าสู่โลก
ด้วยแรงดึงดูดของโลก แต่ลักษณะนั้นขณะนี้ ยังไม่เห็นว่าเกิดขึ้น ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่
กับโครงสร้างภายในด้วย เราต้องการทราบอย่างเร่งด่วน

การตรวจสอบขนาด 99942 Apophis เชื่อว่ามีขนาดใหญ่กว่า 600 เมตร ปัญหาใน
ขณะนี้ยากต่อการสังเกตการณ์จากโลก เนื่องเป็นวัตถุที่เล็กและไกล ถ้ามีโอกาส
ตรวจสอบพื้นผิว 99942 Apophis ได้ก็จะศึกษาเพื่อทราบ ถึงเรื่องแกนใน (Core)
ด้านธรณีวิทยาเป็นเช่นเดียวกับโลกหรือไม่เพราะจะเข้่าใจเรื่อง แรงดึงดูดระหว่าง
กันหรือมีการผลักดันกัน

เปรียบเทียบขนาด 99942 Apophis กับสิ่งก่อสร้างบนโลก

วิเคราะห์โอกาส และความเป็นไปได้

ข้อมูลดั้งเดิมจากการสำรวจ ปี ค.ศ. 2004 สรุปว่า 99942 Apophis โคจรใกล้โลก
ในวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 2029 (พ.ศ.2572) มีโอกาสความเป็นไปได้ 1 ใน 300
เป็นสิ่งที่น่าวิตก สำหรับการแสดงผลดังกล่าว จึงต้องใช้หลักเกณฑ์ี่ละเอียดและ
ต้องตรวจสอบซ้ำนับหลายร้อยครั้ง

จากข้อมูลใหม่ การสำรวจจากภาพถ่าย แสดงผลใหม่ว่า ไม่มีโอกาสชนปะทะเลย
โดย NASA แขวนป้ายการเตือน (Number of Potential Impacts) ไว้ในระดับ 2
ถือว่า สถานะปกติ (ในอนาคตอาจมีการเปลี่ยนแปลงอีก)

99942 Apophis ขณะโคจรใกล้โลก ในวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 2029 (พ.ศ.2572)
อาจสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า บริเวณพื้นที่ ยุโรป อัฟริกาและเอเชียตะวันตก
(ความสว่างระดับ 3 mag.)

แต่หลังจากนี้ไปปี ค.ศ. 2036, 2037 วงโคจรของ 99942 Apophis ยังใกล้โลกอยู่
ข้อสรุปขณะนี้ เชื่อว่า แทบไม่มีโอกาสชนถึง 99.99%

อย่างไรก็ตาม วัตถุประเภทนี้ เส้นทางโคจรมักมีการเปลี่ยนแปลงเสมอ จึงต้อง
ตรวจสอบติดตามเป็นระยะ ในรายงานผลสรุป 99942 Apophis (2004 MN4)
จาก Earth Impact Risk Summary (ดูหัวข้อ Torino Scale ว่าเป็นหมายเลขใด)
ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงระดับการเตือนภัย หากต้องการทราบระยะห่างจากโลก
ให้หัวข้อ Earth Impact Table ช่อง Date (วัน-เดือน-ปี) จะแสดงระยะทางไว้
(Distance) เป็นแนวระนาบ สู่จุดกึ่งกลางโลก (รวมชั้นบรรยากาศ) ซึ่งอาจมีการ
เปลี่ยนแปลงเป็นระยะเช่นกัน

โดยบางครั้งแสดงตัวเลข ในช่อง Distance = 0.00 แสดงว่า มีแนวสู่จุดกึ่งกลาง
โลก แต่ยังไม่หมายความว่าชนปะทะโลก 100% เนื่องจากเป็นการคำนวณล่วง
หน้าระยะไกล และต้องแสดงระยะด้วยทศนิยมหลายตำแหน่ง ในรายการ Close-
Approach Data (ฐานข้อมูลผ่านเข้าใกล้โลก) ประกอบด้วย และความแน่นอน
ที่จะสร้างอันตรายต่อโลกนั้น ต้องพิจารณาจาก Torino Scale เป็นประการสำคัญ
โดยถือให้เป็นแบบแผน ในการแจ้งเตือนภัยที่ถูกต้องของศตวรรษนี้

สิ่งที่อยู่ในอวกาศ ประมาทไม่ได้

แม้ว่ามีข้อมูลสรุปเป็นเช่นนั้น การเฝ้าระวังยังต้องติดตามต่อไปใกล้ชิดเพราะวัตถุ
ในอวกาศ มีขนาดเล็ก ไม่มีความเสถียรของวงโคจร ประการสำคัญเรามีข้อมูลจาก
การเฝ้าติดตามในระยะไกลมาก การคำนวณพลาดเพียง 00.00001% ก็มีผลกับ
ระยะทางแปรผันไป หลายร้อยกิโลเมตรได้

ข้อมูลด้านอวกาศ 99942 Apophis ให้ถือว่าเป็นวัตถุใกล้โลก Near-EarthObjects (NEOs) ประเภท อาจอันตรายได้เช่นเดิม

ข้อมูล NASA ตรวจสอบด้วยเรดาห์ และภาพถ่ายต่อเนื่อง 884.52 วัน ระหว่างวันที่
15 มีนาคม ค.ศ. 2004 ถึงวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ.2006 สรุปการวิเคราะห์ด้วย
คอมพิวเตอร์่ วันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 2006 ไว้ดังนี้

มีอัตราความเร็วชั้นบรรยากาศ 12.59 กิโลเมตร/วินาที
Palermo Scale
ค.ศ. 2036 : Palermo Scale maximum -2.52
ค.ศ. 2037 : Palermo Scale maximum -4.97
(การแสดงความเป็นไปได้ ถ้าระดับต่ำกว่า 0 ถึง -2 ต้องตรวจสอบยังระมัดระวัง)

Impact Probability
ค.ศ. 2036 : 2.2e-05 = 0.002200000% หรือ 1 ใน 45,000 ที่จะพุ่งชนโลก
ค.ศ. 2037 : 8.1e-08 = 0.000008100% หรือ 1 ใน 12,346,000 ที่จะพุ่งชนโลก
(แสดงโอกาสที่น่าจะเป็น ของการพุ่งชน จากการวิเคราะห์ตัวแปรอื่นๆประกอบ)

ดังนั้นอาจหมดกังวล ในสถานการณ์นี้ได้ แต่คงอย่าลืมว่า ดาวเคราะห์น้อยนั้นมี
จำนวนมากมหาศาล เราจำเป็นต้องระวังโลกอีกต่อไป และควรทำความเข้าใจถึง
ระดับการแจ้งเตือนอันตราย จากดาวเคราะห์น้อย ดาวหาง ตามระดับ การแจ้ง
เตือนมิฉะนั้นเวลาอ่านข่าวอาจไม่เข้าใจ และเกิดกังวลได้

อย่างไรก็ตาม โปรดมั่นใจได้ว่า หากโลกมีอันตราย จะต้องมีการประกาศแจ้ง
เตือนล่วงหน้าอย่างแน่นอน และดาวเคราะห์น้อยที่อาจทำอันตรายต่อโลกได้นั้น
มีระบบเฝ้าระวัง และมีการตรวจสอบวิถีโคจรตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่มีวันหยุด

ระดับวงโคจร 99942 Apophis เมื่อเข้าใกล้โลก สูง 28,000 กิโลเมตร
เราจะมองเห็นขนาด และบรรยากาศของโลก จากอวกาศคล้ายภาพนี้

ข้อกำหนด การแจ้งเตือนอันตราย
จากการชนปะทะของ ดาวเคราะห์น้อยและดาวหาง

Assessing Asteroid And Comet Impact Hazard Predictions
In The 21st Century

No Hazard
White Zone

สถานะไม่อันตราย มีค่าการชนปะทะ = 0 หรือต่ำกว่า
หมายถึง สะเก็ดดาวหรือวัตถุขนาดเล็ก
เกิดการเผาไหม้ เมื่อผ่านเข้าสู่บรรยากาศโลก
ซึ่งมีโอกาสนานๆครั้งที่จะเกิดอันตราย

Normal
Green Zone

สถานะปกติ สำรวจพบใกล้โลก
และเป็นการผ่านประจำสม่ำเสมอ ไม่ผิดปกติ
สถานะไม่อันตราย สามารถแสดงผลคำนวณอย่างชัดเจน
การเปิดเผยแจ้งข่าวทั่วไป ต้องไม่เป็นเหตุ
ให้สาธารณะชนกังวลใจ
(กรณีสำรวจพบขึ้นใหม่ ให้ใช้ระดับ = 0)

Meriting
Attention by
Astronomers
Yellow Zone

เกณฑ์แจ้งเตือน โดยนักดาราศาสตร์
สำรวจพบ ซึ่งอาจจะเป็นการผ่านประจำสม่ำเสมอ
ด้วยการค้นที่กว้างขึ้น วัตถุนั้นค่อนข้างใกล้โลก
ไม่มีความผิดปกติมาก เมื่อผ่านใกล้โลก
การเปิดเผยแจ้งข่าวทั่วไป โดยนักดาราศาสตร์
เรื่องการพุ่งชนปะทะ ที่เป็นจริงเท่านั้น
และต้องไม่เป็นเหตุให้สาธารณะชนกังวลใจ
(กรณีสำรวจพบขึ้นใหม่ ให้ใช้ระดับ = 0)

Meriting
Attention by
Astronomers
Yellow Zone

เกณฑ์แจ้งเตือน โดยนักดาราศาสตร์
มีระยะการเผชิญหน้าที่ใกล้ การคำนวณมีความ
น่าจะ เป็นไปได้ 1% หรือมากกว่า ในการที่จะเกิด
การพุ่งชนปะทะและทำลายร้าง ในพื้นที่วงจำกัด
การเปิดเผยแจ้งข่าวทั่วไป หรืออย่างเป็นทางการได้
ในกรณีสามารถเกิดเหตุขึ้นได้ ภายในทศวรรษ
(กรณีสำรวจพบขึ้นใหม่ ให้ใช้ระดับ = 0)

Meriting
Attention by
Astronomers
Yellow Zone

เกณฑ์แจ้งเตือน โดยนักดาราศาสตร์
มีระยะการเผชิญหน้าที่ใกล้ การคำนวณมีความ
น่าจะ เป็นไปได้ 1% หรือมากกว่า ในการที่จะเกิด
การพุ่งชนปะทะ และทำลายร้าง ในพื้นที่วงกว้าง
การเปิดเผยแจ้งข่าวทั่วไป หรืออย่างเป็นทางการได้
ในกรณีสามารถเกิดเหตุขึ้นได้ภายในทศวรรษ
(กรณีสำรวจพบขึ้นใหม่ ให้ใช้ระดับ = 0)

Threatening Orange Zone

สถานะคุกคามที่ น่ากลัว มีระยะการเผชิญหน้า
ที่ใกล้และน่ากังวล แต่ยังไม่แน่นอนในการที่
จะเกิดการพุ่งชนปะทะและทำลายล้าง ในพื้นที่วงกว้าง
การแจ้งเตือนต้องใช้ความระมัดระวัง และจำเป็นต้อง
สรุปข้อมูลจบสิ้นถึงที่สุดแล้ว ว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่
ถ้ามีระยะการเผชิญหน้าที่ใกล้ ภายในทศวรรษ
กรณีนี้รัฐบาลอาจกำหนดแผน ให้การรับรองได้

Threatening
Orange Zone

สถานะคุกคามที่ น่ากลัว มีระยะการเผชิญหน้า
ที่ใกล้และน่ากังวล ของวัตถุขนาดใหญ่
แต่ยังไม่แน่นอน ในการที่จะเกิดการพุ่งชนปะทะ
ทำลายล้างโลกอย่างร้ายแรง และใหญ่หลวง
การแจ้งเตือนต้องใช้ควรระมัดระวัง และจำเป็นต้อง
สรุปข้อมูลจบสิ้นถึงที่สุดแล้ว ว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่
ถ้ามีระยะการเผชิญหน้าที่ใกล้ ภายใน 3 ทศวรรษ
กรณีนี้รัฐบาลอาจกำหนดแผนให้การรับรองได้

Threatening
Orange Zone

สถานะคุกคามที่ น่ากลัว มีระยะการเผชิญหน้า
ที่ใกล้มากๆของวัตถุขนาดใหญ่ ซึ่งถ้ากำลังจะเกิดขึ้น
ภายในศตวรรษนี้ โดยไม่เคยมีแบบอย่างมาก่อน
แต่ยังไม่แน่นอน ในการที่จะเกิดการพุ่งชนปะทะ ทำลายล้างโลกอย่างร้ายแรงใหญ่หลวง มีท่าทางน่ากลัว
ภายในศตวรรษนี้ กรณีนี้ต้องได้รับการรับรอง
การกำหนดแผนจากนานาชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ต้องกำหนด นโยบายอย่างเร่งด่วน ลงความเห็นที่แน่นอนบริบูรณ์ ว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่

Certain Collisions Red Zone

สถานะเกิด การชนปะทะแน่นอน
เกิดเหตุแน่นอน สามารถสังหารทำลายล้างจาก
การปะทะ เหนือแผ่นดินในวงกว้าง หรือ
มีความเป็นไปได้ ที่จะทำให้ เกิดคลื่นยักษ์ซึนามิ
กระทบใกล้ฝั่ง โดยต้องเป็นการเกิดขึ้น
ภายในระหว่าง 50 – 1,000 ปี ในแต่ละครั้ง

Certain Collisions
Red Zone

สถานะเกิด การชนปะทะแน่นอน
เกิดเหตุแน่นอน สามารถสังหารทำลายล้างจาก
การปะทะ เหนือแผ่นดินในวงกว้าง หรือมีความเป็น
ไปได้ ที่จะทำให้ เกิดคลื่นยักษ์ซึนามิขนาดใหญ่มาก
จากการปะทะในมหาสมุทร แบบไม่เคยปรากฏมาก่อน
โดยต้องเป็นการเกิดขึ้นภายในระหว่าง
10,000 – 100,000 ปี ในแต่ละครั้ง

Certain Collisions
Red Zone

สถานะเกิดการชนปะทะแน่นอน
เกิดเหตุแน่นอน สามารถสังหาร ทำลายล้าง
กลไกอากาศของโลก มีผลหายนะอย่างร้ายแรง
ใหญ่หลวง และ ถ้าทราบถึงมีความน่ากลัวต่ออนาคต
โดยต้องสรุปว่าได้ว่าเกิด บนพื้นดินหรือมหาสมุทร
โดยต้องเป็นการเกิดขึ้นภายในระหว่าง 100,000 ปี
ในแต่ละครั้ง หรือไม่มากน้อยไปกว่านั้น

References :

NASA's Jet Propulsion Laboratory
ISTI-CNR, Italy
University of Padova, Italy
University of Michigan U.S.A

Morrison, D., Chapman, C. R., Steel, D., and Binzel R. P.
Impacts and the Public: Communicating the Nature of the Impact Hazard
In Mitigation of Hazardous Comets and Asteroids
(M.J.S. Belton, T.H. Morgan, N.H. Samarasinha and D.K. Yeomans, Eds)
Cambridge University Press, 2004